Skip to content

ADHD: De ‘aandoening’ die onze wereld heeft veranderd!

Bekende mensen met ADHD.

Wanneer men op Google bekende mensen met ADHD intypt komt een beeld naar voren dat degenen die onze wereld hebben veranderd allemaal ADHD hebben. Kijk eens naar de lijst van enkele zeer bekende mensen: Richard Branson, Will Smith, Justin Timberlake, Generaal Eisenhower, Albert Einstein, Henry Ford, Louis Pasteur, Winston Churchill etc. De lijst is werkelijk eindeloos. Allemaal mensen die hersenen hebben/hadden die veel ideeën binnen een kort tijdsbestek konden genereren en die een grote energie hebben/hadden om deze ideeën werkelijk uit te voeren. Wanneer de lijst met namen van mensen die ADHD hebben werkelijk klopt dan betekent dat ook dat ADHD vanuit een geheel andere hoek bekeken moet worden en zeker niet als een aandoening of ziekte.

Wat is ADHD.

Vanuit de wetenschap de opsomming over ADHD. ADHD is de afkorting van een Engelse term voor aandachtstekort-stoornis met hyperactiviteit (Attention-Deficit Hyperactivity Disorder). Mensen met ADHD zijn rusteloos, impulsief en kunnen zich moeilijk concentreren. Ook tonen mensen met ADHD soms opstandig en agressief gedrag. Laatstgenoemde komt bij mannen vaker voor dan bij vrouwen. Lange tijd is gedacht dat ADHD een aandoening is die alleen bij kinderen voorkomt en dat ADHD in een latere levensfase zou verdwijnen. Dat idee is veranderd. Bij eenderde van de mensen verdwijnen de verschijnselen na de pubertijd, bij tweederde blijven de verschijnselen in meer of mindere mate bestaan. Ongeveer 5% van de kinderen en tieners tot 16 jaar heeft last van ADHD. Geschat wordt dat 100.000 kinderen en tieners in Nederland last heeft van ADHD. Van deze 100.000 worden 40.000 kinderen en tieners professioneel behandeld.

OK, dus de literatuur laat zien dat 100.000 mensen op een populatie van 17 miljoen een erg actief brein hebben en dat 40.000 mensen hiervoor ‘professioneel’ worden behandeld. Je kan dus stellen dat 100.000 mensen niet binnen de maat van ‘normaal’ vallen en dat hier problemen mee zijn. Je kan ook stellen dat bij 100.000 mensen hun hersenen dus blijkbaar zo intensief werken dat voor deze mensen de instituten (school/werk) te rigide zijn waardoor  ‘problemen’ plaats vinden waarvoor bij een groot deel van hen ‘behandeling’ noodzakelijk is. De scholen zijn momenteel grotendeels gemaakt om de gehele dag te zitten en in het bedrijfsleven is dat al niet veel anders. De moderne hersen ontwikkeling concepten geven echter een heel ander beeld van ontwikkeling wat goed voor je is dan een gehele dag zitten. Het is voor de ontwikkeling van menselijke hersenen heel goed om veel bloot te staan aan beweging in combinatie met denkactiviteit. Een activiteit die in de literatuur staat omschreven als ‘deliberate practice’. Ook in de werk/kantooromgeving worden work&move concepten steeds belangrijker. Hoe lastig zijn mensen met een beweegdrang wanneer er werkelijk veel bewogen kan worden en hoeveel behandelingen zijn dan nog nodig? Stel je eens voor dat men elke dag sport zou krijgen op school (heel goed voor fysieke ontwikkeling als wel het denkvermogen) en men zou meer kunnen bewegen in klas opstellingen. Stel je ook eens voor dat men veel kan bewegen in de kantoorfunctie en dat exploratie een belangrijk onderdeel is van je werkomgeving. Ik denk dat de ‘probleemgevallen’ dramatisch gaan afnemen en dat men dan werkelijk in de gaten zou krijgen hoe uniek een brein is met ‘ADHD’.  Tijdens mijn tijd bij Chelsea FC waren het juist de jongens met ‘ADHD’ die voldoende energie hadden om toernooien uit te kunnen voetballen en die door konden gaan terwijl anderen door vermoeidheid afvielen.

Polikliniek

Op de polikliniek neuropsychologie Helmond wordt ik vaak geconsulteerd door ouders die vragen hebben met betrekking tot ADHD kenmerken van hun kinderen. Ook volwassenen komen regelmatig met een hulpvraag waarbij een veelheid aan energie en snel ideeën kunnen vormen problematisch is voor hen in werk of hun directe leefomgeving. Vaak beschrijven deze mensen dat hun ‘ADHD gedragingen’ door anderen als storend, dominant, opdringerig, lawaaierig wordt ervaren. Opgemerkt moet worden dat al deze mensen werkelijk letterlijk vast zitten in het school / werk systeem en dat er voor hen te weinig mogelijkheden zijn voor exploratie en bewegen in voor hen te rigide werk of lessysteem. Naast deze genoemde  problematiek valt me ook de belasting voor de ouders, werkgevers en het onderwijzend personeel op. Deze mensen consulteren ook vaak de kliniek met de vraag hoe de omgeving beter te kunnen ordenen om mensen met ADHD een beter ontwikkelingsperspectief te kunnen bieden. Opvallend is dat wanneer men ADHD symptomen niet adequaat begeleidt de consequenties onverminderd blijven bestaan en de persoon in kwestie en omgeving onnodig blijven belasten. Het vinden van een goede structuur (veel beweegmogelijkheden, sport, mogelijkheden tot exploratie) en (wanneer wenselijk) een goede medicatielijn leidt in tal van situaties tot betere prestaties. De omgeving ervaart mensen met ADHD dan als minder lastig, men is beter in staat om op school en op het werk te functioneren en de persoon heeft zelf een structuur gevonden waarin men kan functioneren. Ook wordt dan vermoeidheid voorkomen, dit voor zowel de persoon in kwestie als de omgeving.

De oorzaak.

De oorzaak van ADHD is nog niet helemaal bekend. Wel tonen tal van wetenschappelijke onderzoeken aan dat genetisch biologische factoren een grotere rol spelen dan tot nu toe werd aangenomen. Sterke aanwijzingen worden gevonden dat overdrachtstoffen in de hersenen (de neurotransmitters) een belangrijke rol spelen bij ADHD. Vooral een onevenwichtige verdeling of tekort van dopamine en noradrenaline lijken de oorzaak. Dopamine is een overdracht stof die hersenstructuren activeert wanneer sprake is van beloning of versterking van sociaal geaccepteerd gedrag. Het is een stof die onmisbaar is bij processen die binnen de psychologie ‘sociaal leren’ worden genoemd. Noradrenaline is een overdrachtstof binnen de hersenen die het vermogen genereert selectief aandacht te schenken aan visuele en auditieve prikkels. Ook lijkt noradrenaline een cruciale rol te spelen bij het gevoel voor oriëntatie. ADHD kan dus volgens het neurobiologisch principe gezien worden als een toestand waarbij de hersenen op een bepaalde manier prikkels verwerken met betrekking tot de aandacht, de oriëntatie en het sociaal leren.

Enkele hardnekkige misvattingen met betrekking tot ADHD doen nog steeds de ronden. De meest voorkomende zijn: Slechte opvoeders zijn de oorzaak van ADHD en voedselverslaving is de oorzaak van ADHD. Laatstgenoemde opvattingen worden door wetenschappelijk onderzoek niet bevestigd.

Samenvattend kan gesteld worden dat:

  • ADHD komt veel voor en manifesteert zich vroeg in het leven
  • ADHD is 24/7 aanwezig
  • ADHD lijkt een sterke genetische component te hebben
  • ADHD is een hersenstructuur waarbij de hersenen op een specifieke manier prikkels verwerken met betrekking tot de aandacht, de oriëntatie en sociaal leren.

Tips:

  • Zorg voor een goede structuur in de dag en tijd.
  • Aanleren van gedrag wat zich kenmerkt door stoppen, nadenken en dan handelen
  • Ontladingsmomenten gedurende de dag waarin men de energie kwijt kan (buitensport, sport die veel energie vraagt)
  • Exploratie aanbieden in les en werk
  • Goed gedrag in overvloed complimenteren
  • Goed en duidelijk gewenst gedrag aangeven
  • Geef taken met uitdaging en benoem de eigen verantwoording

Ritalin.

Wanneer bovengenoemde aanpak niet geheel het gewenste effect heeft dan kan de huisarts of medisch specialist worden geadviseerd met betrekking tot medicatie. De meest gebruikte werkzame stof is methylfenidaat. Dit heeft direct een effect op het gedrag en wordt snel opgenomen in het lichaam systeem. Het verlaat het lijfsysteem eveneens snel. De werking van het langdurend toedienen van stimulantia op de hersenen is nog niet goed onderzocht. Een goede structuur en veel beweegmogelijkheden (zowel wat betreft fysiek bewegen als het denken) hebben de voorkeur. Met een goede coaching en juiste leef/werkomgeving is goed en succesvol te leven.

The Way Out.

Wanneer onze wereld is veranderd door mensen met ADHD kenmerken moeten we dan niet tot de slotsom komen dat we momenteel op onze scholen en op de werkplek iets totaal verkeerd doen. Moeten we deze mensen niet beter selecteren en onderwijssystemen daarop aanpassen. Een mooi voorbeeld zijn de ideeën van Kurt Hahn. Hij startte in 1962 het UWC Atlantic College in Wales. Dit met als bedoeling jonge mensen een opleiding te geven door middel van internationale vorming en sociaal engagement en mede hierdoor hen opvoeden tot verdraagzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Op deze school krijgen jonge mensen dagelijks sport, men leert wandklimmen/abseilen/kanoën, roeien, rugby, atletiek en elke dag hebben discussies plaats over zaken die te maken hebben met psychologie en sociologie. Men sport veel in teamverband en door samen te sporten leren jonge mensen elkaar beter kennen en elkaars talenten waarderen. Er is enorm veel ruimte voor zowel fysieke als intellectuele beweging (exploratie). Daarnaast volgen de studenten een ‘normaal’ lesrooster en kan men ook op academisch niveau afstuderen. De mensen die deze opleiding hebben doorlopen zijn zeer gewild in het bedrijfsleven. Veel van deze nieuwe leiders hebben zowel de individuele als wel team eigenschappen om zeer succesvol bedrijven te leiden. Het is niet verwonderlijk dat veel topmensen in het bedrijfsleven die het UWC hebben doorlopen ook ADHD eigenschappen bezitten. Het gaf ze de voorsprong in energie en de vorming / uitvoering van tal van hun ideeën. Blijkbaar de juiste omgeving voor mensen zoals Albert Einstein. Bekijk het mensdom vanuit een individueel perspectief en plaats mensen niet direct in hokjes die remmend werken in ontwikkeling. Mensen met ADHD hebben onze wereld veranderd, we moeten beter begrijpen waarom zij dat gedaan hebben en waaruit dat is ontstaan. Iets om over na te denken.

Avatar

Dr. Erik Matser

Dr. Matser graduated as a clinical neuro- psychologist and has 25 years of experience in clinical neuro- psychology. He worked at St. Anna Hospital in the Netherlands for 15 years and was an associate professor of the department of neuroanatomy at the Erasmus University Rotterdam. Dr. Matser obtained his PhD in 2000 on the topic ‘brain injuries in sports’ and proved that typical residual symptoms such as fatigue, decreased performance / cognition and emotional instability can be caused by an accumulation of impacts to the head. Ten years ago he started his own clinic for people with brain injury. Dr. Matser has conducted studies in New York at the Cornell University to gain more insight into residual symptoms of brain injury. Some of those ideas have been implemented in the current Fifa protocol on how to treat players who sustain a concussion during the game. This protocol has already successfully been applied for several years all over the world. He worked as the first team psychologist of Chelsea FC on the staff of the renowned coach Jose Mourinho for four years. Subsequently he joined Brendan Rodgers, current coach of Liverpool FC. At present Dr. Matser works with the Belgian football club Anderlecht FC. Eric views every person as a complete being and believes that every human spirit is like a fingerprint – completely unique. Because everyone is different, they therefore react differently to injuries. Eric’s core business is personal attention and tailored treatment.
Posted in

Related Posts

innerlijk geluk
September 19, 2019

Eat, Love and Pray

Introductie: Julia Robberts speelt in de film Eat, Love and Pray een vrouw die op…

Read more »
Cocaïne is het einde!
July 13, 2019

Cocaïne is het einde!

Het gebruik van cocaïne is explosief gestegen en mensen gebruiken het om actief/helder te worden,…

Read more »
Nederlands Elftal 1974
May 10, 2019

Ajax en de gouden toekomst voor het Nederlands Elftal.

Bert Hiddema schreef een prachtig verhaal over de periode van onze Johan, verhalen uit de…

Read more »